Köklerimize ait efsanevi söylenceler, yaratılış destanları ve kutlu sembollerin derinliklerine yolculuk.
Türk mitolojisinde güzellik, aşk ve bereket tanrıçası. Kızıl elbise giyen, altın taçlı efsanevi varlık. Kızların ve genç kadınların koruyucusu sayılır. Karşılıklı sevgiyi ve evlilik mutluluğunu simgeler.
Türk mitolojisinde toprağın ve yerin koruyucu ana tanrıçası. Toprağın bereketini, ürünlerin bolluğunu ve yaşam kaynağını simgeler. İnsanların toprağa olan saygısının kişileştirilmiş hâlidir.
Türk mitolojisinde suların ve kaynakların koruyucu tanrıçası. Yaşam, arınma ve berraklık simgesi. Suyun kutsallığını ve yaşam verici gücünü temsil eder.
Türk mitolojisinde ateşin koruyucu tanrıçası. Ocak ateşinin kutsallığını, ailenin sıcaklığını ve evin bereketini simgeler. Ateşe saygı, Od Ana'ya saygıdır.
Göktürk hanedanının efsanevi atası ve kutsal boy damgası. Bozkurt soyundan gelen Aşina, Türk devlet geleneğinin ve hanedan birliğinin simgesidir.
Türk ve Moğol geleneğinde savaş ve zaferin kutsal sancağı. Kızıl renk, kan ve can simgesidir; Kızıl Tuğ dikildiğinde savaş başlar, indirildiğinde zafer kazanılmış sayılır.
Altay Türk mitolojisinde gökyüzünün iyi huylu, güzel kalpli tanrısı; Kayra Han'ın oğludur. İnsanlara iyilik ve bereket getirir. Şamanların gökyüzü yolculuklarında (kam töreni) ulaşmaya çalıştığı nihai iyilik kaynağıdır.
Bütün Oğuz boylarının mitolojik atası ve destansı hükümdarı; yirmi dört boyun efsanevi kurucusudur. Doğduğunda konuştuğu ve hemen büyüdüğü rivayet edilir. Oğuz Kağan Destanı, Türk yazılı edebiyatının ilk büyük mitolojik eserlerinden biridir.
Özbek, Kazak ve diğer Türk halklarına ait destanlarda yer alan efsanevi kahraman. Yiğitliği, köklü aşkı ve zorluklara karşı sergilediği sabırla Türk kahramanlık idealini somutlaştırır.
Kazak ve Kırgız sözlü geleneğinde yeraltı dünyasına inen ve türlü tehlikeleri aşarak dönen kahraman. Türk mitolojisindeki "yer altına yolculuk" motifinin en tipik örneğini sunar; cesaret ve zekânın destansı temsilcisidir.
Kut, eski Türk siyasi ve manevi düşüncesinde tanrısal meşruiyet, kutlu talih ve yönetme yetkisini ifade eden temel kavramdır. Hakanın ülkeyi yönetme hakkını gökten aldığı inancıyla bağlantılıdır.
Türk mitolojisinde güneşin dişil kişileştirilmesi; hayat veren, ısıtan ve yetiştiren ana ilkesini simgeler. Bazı anlatılarda Ülgen'in eşi ya da kız kardeşi olarak geçer; bereket ve sağlığın kaynağıdır.
Türk halk mitolojisinde lohusalara ve yenidoğanlara zarar veren kötü ruh. Uzun saçlı, uzun tırnaklı, soluk benizli bir kadın biçiminde tasvir edilir; doğum sırasında özellikle tehlikeli sayılır. Anadolu, Azerbaycan ve Orta Asya'da farklı adlarla bilinir.
Kökleri yeraltına, dalları göğün şaman katlarına uzanan evren ağacı. Yaşamın, dünyanın ekseninin ve sonsuz döngünün simgesidir. Türk kozmolojisinin en temel imgelerinden biri olan Baiterek, Kazakistan'ın başkentindeki anıtta günümüzde de yaşatılmaktadır.
Türk ve Moğol mitolojisinde göğün ta kendisi; evrenin en yüce yaratıcı varlığı. "Kök Tengri" (Mavi Gök) olarak da bilinir. Göktürk Kağanlığı döneminden beri tüm Türk boylarının temel inancının merkezinde durur; gökyüzünün sonsuzluğunu, ilahi düzeni ve yönetme hakkını simgeler.
Altay Türklerinin mitolojisinde evrenin yaratıcısı ve göğün en yüksek katında (17. kat) oturan ulu tanrı. Tüm varlıkların ve ruhların kaynağı olarak kabul edilir; iyilik, bereket ve adalet ondan gelir.
Türk mitolojisinde yeraltı dünyasının (Tamag/Cehennem) hâkimi; Ülgen ile zıt kutuplardadır. İnsanlara kötülük ve hastalık getirir, ölülerin ruhlarını alır. Şamanların yer altı yolculuklarında karşılaştığı güçlü ve karanlık figür.
Türk ve Moğol mitolojisinde analığın, doğurganlığın ve çocukların koruyucu tanrıçası. Kutsal bir ateş ya da ışık biçiminde tasvir edilir; annenin göbeği ile simgelenir. Gebe kadınların ve bebelerin güvenli limanıdır.
Türk mitolojisinde ayın kişileştirilmiş hâli; gece gökyüzünün koruyucusu ve çobanların, gezginlerin tanrısı sayılır. Işığını yolcuların önüne atar, karanlıkta rehberlik eder.
Türk ve Moğol mitolojisinde kanatlı, uçan at; kahramanların en sadık yoldaşı ve savaş arkadaşıdır. Manas, Köroğlu ve Alpamış destanlarında belirgin rol oynar. Bugün Kazakistan'ın armasında yaşatılmaktadır.
Türk mitolojisinde büyük ejder ya da kutsal yılan. Genellikle su kaynaklarını ve yeraltı dünyasını korur; kahramanlar tarafından yenilmesi gereken güçlü bir varlıktır. "Ejderha" kelimesinin kökeni "evren/örvən"dir.
Türklerin kutsal atası sayılan gri/mavi kurt. Ergenekon destanında yolunu kaybeden Türk boylarına çıkış yolunu gösterir; Göktürk devletinin kuruluş efsanesinde de yer alır. Öz adı "Asena" olan bu kurt, Türk kimliğinin en güçlü simgelerinden biridir.
Türk ve İran mitolojisinde bilgeliği, sonsuz yaşamı ve evrensel bilgiyi simgeleyen efsanevi kuş. Kafdağı'nda yaşadığına inanılır, yorgun ve hasta olanları iyileştirir. Zümrüdüanka ya da Anka kuşuyla özdeşleştirilir.
Türk boy ve aşiretlerinin kimliğini simgeleyen kalıtsal işaret/damga. Hayvanlar, silahlar ve mülkler üzerine kazınır; soyun sürekliliğini ve toprak haklarını temsil eder. Her boyun kendine özgü tamgası bulunur; bu damgalar günümüz Türk devletlerinin armalarında yaşamaya devam etmektedir.
Türk boylarının kutsal atası, koruyucusu ve sembolü olarak benimsedikleri hayvan. Kartal, kurt, at, geyik gibi hayvanlar farklı boyların ongunu olabilir. Totemik inanç sisteminin Türk versiyonunu oluşturur; boy kimliğinin en görünür ifadesidir.
Türk dünyasının en büyük destancısı, ozan ve bilgesi. Oğuz boylarının sorunlarını çözen, toy (şölen) düzenleyen ve destanları kopuzuyla dillendiren kutsal figür. Dede Korkut Kitabı UNESCO Dünya Belleği listesinde yer almaktadır.
Kırgız destanının baş kahramanı; Kırgız boylarını Çin ve Kalmuk egemenliğine karşı birleştiren efsanevi hükümdar. Manas Destanı, dünyada bilinen en uzun sözlü epik yapıt olup nesiller boyu şiir ve müzikle aktarılmıştır.