İsimler Sözlüğü

Türk ve Moğol mitolojisinde analığın, doğurganlığın ve çocukların koruyucu tanrıçası. Ateş, ışık ve kutsal anne ilkesini simgeler.

Türk ve Moğol inanç dünyasında göğün ta kendisi; en yüce yaratıcı varlık. "Kök Tengri" biçimiyle binlerce yıl boyunca Türk kimliğinin merkezinde kalmıştır.

Moğolca-Türkçe kökenli; "gri/soluk kurt" anlamında. Cengiz Han'ın atası olan efsanevi kurtla aynı adı taşır; bozkır ruhunu ve özgür yaşamı simgeler.

Türkçede bilge, akıllı, hikmet sahibi anlamında. Göktürk kağanlarından Bilge Kağan'ın adı; Tonyukuk'un muazzam siyasi aklıyla özdeştir.

Kutulmak, sağ çıkmak, kurtulmak. Anadolu Selçuklularının kurucusunun babası Kutalmış'ın adıdır; "hayatta kalan, kurtulan" anlamını taşır.

Altay Türk mitolojisinde gökyüzünün iyi huylu, güzel kalpli tanrısı. Şamanların yardım için gökyüzüne çıktıklarında ulaşmaya çalıştığı iyilik ve bereket kaynağı.

Türkçede ebedi, kalıcı, ölümsüz anlamında. "Bengü Taş" (ebedi taş) denilen Orhun Yazıtları'nın adıyla bağlantılıdır; sonsuzluk ve kalıcılık diler.

I. Göktürk Kağanlığı'nın kurucusu Bumin Kağan'ın adı. "Bütünleştiren, hükümran" anlamında yorumlanır. Türk siyasi tarihinin en dönüştürücü isimlerinden biridir.

Göktürklerin kutsal orman ve dağ bölgesi; devletin merkezi ve ruhun yurdu. İlteriş Kağan'ın burayı yurt edinmesi Türk bağımsızlığının simgesi olmuştur.

Türkçede yırtıcı, büyük bir kuş (muhtemelen şahin ya da kartal türü). Büyük Selçuklu Devleti'nin kurucusu Tuğrul Bey'in adıdır.